\mathrm\TeX

\mathrm\TeX là một ngôn ngữ lập trình dành cho soạn thảo văn bản. Nói đến \mathrm\TeX, người ta thường nghĩ ngay đến việc gõ công thức toán học. Nhưng thật ra \mathrm\TeX thực hiện nhiệm vụ sắp chữ trên toàn văn bản chứ không riêng gì các công thức toán. Trình biên dịch cho ngôn ngữ \mathrm\TeX, phổ biến nhất là \mathrm{\TeX Live}\mathrm{MiK \TeX}, làm nhiệm vụ tính toán để từng con chữ nằm đúng toạ độ của chúng trên trang in, sao cho văn bản có trình bày đẹp nhất, hợp lý nhất. 

Có thể nói rằng, \mathrm\TeX chính là nghệ thuật sắp chữ.

\mathrm\TeX được viết bởi Donald Knuth và giới thiệu lần đầu vào năm 1978. Ông viết:

\mathrm\TeX là một hệ thống xếp chữ mới để tạo ra những cuốn sách đẹp, đặc biệt là những cuốn sách có nhiều ký hiệu toán học. Với bản thảo định dạng bằng \mathrm\TeX bạn sẽ nói với máy tính bản thảo chính xác như thế nào để triển khai vào các trang mà chất lượng nghệ thuật của nó so sánh với những máy in tốt nhất thế giới.

\mathrm\LaTeX là một dạng khác của \mathrm\TeX do Leslie Lamport phát triển vào năm 1985. Việc tính toán vị trí cho con chữ khá nặng nề, do đó văn bản chỉ có thể xem được sau khi trình biên dịch (\mathrm{\TeX Live} hay \mathrm{MiK \TeX}) làm việc xong. Điều này trái ngược với phong cách WYSIWYG (what you see is what you get), tức nhìn thấy kết quả văn bản ngay sau khi bấm phím như Microsoft Word. Phép xếp chữ của Word đơn giản hơn nhiều nên việc sắp chữ diễn ra nhìn như tức thời.

Trong trình bày \mathrm\LaTeX, đoạn code

\documentclass[12pt]{article}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[utf8]{vietnam}
\usepackage{amsmath}

\title{\LaTeX}
\date{}

\begin{document}
\maketitle

\LaTeX cho phép biểu diễn đẹp mắt các
công thức toán học, từ đơn giản như phương trình
$ x - 3y = 7 $, cho đến đến những dạng phức tạp
nhất. Công thức toán học có thể viết trên một
dòng riêng:

\ [x^2 + y^2 = z^2.\ ]

Còn để đánh số cho công thức, chúng ta dùng
lệnh equation:

\begin{equation}
\int\limits_{-\infty}^{\infty} 
\exp(-x^2) dx = \sqrt{\pi}.
\end{equation}

\end{document}

sẽ cho ra trang văn bản có hình dạng như sau:


\mathrm\LaTeX

     \mathrm\LaTeX cho phép biểu diễn đẹp mắt các công thức toán học, từ đơn giản như phương trình x - 3y = 7, cho đến đến những dạng phức tạp nhất. Công thức toán học có thể viết trên một dòng riêng:

x^2 + y^2 = z^2.

Còn để đánh số cho công thức, chúng ta dùng lệnh equation:
\begin{equation}
\int\limits_{-\infty}^{\infty}\exp(-x^2)dx = \sqrt{\pi}.
\end{equation}


Chúng ta đôi khi vẫn nghe thấy câu: trang xyz.com hỗ trợ \mathrm\LaTeX, tiện cho việc trình bày công thức toán học. Nhưng thực ra đó chỉ là một cách biểu diễn khác của công thức toán theo kiểu code mang phong cách \mathrm\LaTeX. Các trình biên dịch của \mathrm\LaTeX không tham gia vào đây, do đó văn bản các trang mạng có dáng vẻ khác, đơn giản hơn nhiều. Một văn bản \mathrm\LaTeX chính thống phải là trang PDF hay DVI với các con chữ cố định trên đó, mang vẻ đẹp mặc nhiên không thể chỉnh sửa.

23 bình luận về “\mathrm\TeX

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *